SQL Server SET LANGUAGE Turkish Tuzağı: Tarihleriniz Neden Yanlış?

Başınıza Geldi mi?

Cari yaşlandırma raporu çekiyorsunuz. SSMS’de sorgu düzgün çalışıyor. Aynı sorguyu web uygulamanızdan çalıştırıyorsunuz — sonuçlar tamamen farklı. Bakiyeler yanlış, dönemler kayıyor.

Saatlerce debug ettikten sonra suçluyu buluyorsunuz:

SET LANGUAGE Turkish

Bu tek satır, tüm tarih hesaplamalarınızı sessizce bozuyor.

Sorun Ne?

SQL Server’da dil Türkçe ayarlanınca, tarih okuma sırası değişir:

İngilizce: 03/04/2024 → 4 Mart (Ay/Gün/Yıl)
Türkçe:    03/04/2024 → 3 Nisan (Gün/Ay/Yıl)

Aynı tarih yazısı, iki farklı sonuç. Ve SQL Server hiçbir hata vermez — sessizce yanlış tarihi kullanır.

Neden Bu Kadar Sinsi?

SSMS’de fark etmezsiniz — sunucunun dil ayarını kullanır
Hata vermez — geçerli bir tarih üretirse sessizce devam eder
Bazen çalışır — gün 12 veya altındayken her iki format da geçerli tarih üretir
13+ gün olunca patlar — 13/01/2024 bir formatta geçersiz

SET LANGUAGE Turkish;

-- Bu çalışır (05 hem gün hem ay olabilir):
SELECT CONVERT(datetime, '05/06/2024');  -- 5 Haziran

-- Bu da çalışır AMA farklı yorumlanır:
SET LANGUAGE us_english;
SELECT CONVERT(datetime, '05/06/2024');  -- 6 Mayıs!

Kesin Çözüm: Her Zaman ISO Formatı Kullanın

-- ✅ ISO format — dil ayarından bağımsız her zaman doğru çalışır
SELECT CONVERT(datetime, '2024-01-13', 120);  -- 13 Ocak, her yerde

-- ❌ Dil bağımlı — riskli
SELECT CONVERT(datetime, '13/01/2024');  -- Hangi format? Belli değil

Web Uygulamanızda Ne Yapmalı?

Tarihleri JavaScript’te hesaplayıp SQL’e ISO string olarak gönderin:

// ✅ Doğru yaklaşım
const bugun = new Date();
const oncekiAy = new Date(bugun);
oncekiAy.setDate(oncekiAy.getDate() - 30);

// ISO formatına çevir: 'YYYY-MM-DD'
const isoTarih = oncekiAy.toISOString().split('T')[0];

// SQL'e parametre olarak gönder
const sql = `SELECT * FROM cari_hareketler WHERE tarih >= @baslangic`;
request.input('baslangic', isoTarih);

Güvenli CONVERT Style Kodları

Style	Format	Güvenli?
120	`2024-01-13 14:30:00`	✅
112	`20240113`	✅
23	`2024-01-13`	✅
101	`01/13/2024`	❌ Dil bağımlı
103	`13/01/2024`	❌ Dil bağımlı

Kontrol Listesi

Tüm tarih string’leri ISO formatında mı? (YYYY-MM-DD)
CONVERT fonksiyonlarında style 120 veya 112 kullanılıyor mu?
Tarih hesaplamaları JavaScript’te yapılıp parametre olarak gönderiliyor mu?

Biz Ne Yaşadık?

8 şubeli yapımızda cari yaşlandırma raporları tutarsız geliyordu. Sorunun kaynağı: Mikro ERP bağlantısında SET LANGUAGE Turkish aktifti ve proxy’den giden tarihler yanlış yorumlanıyordu. Çözüm: Tüm tarih işlemlerini JavaScript tarafına taşıdık, SQL’e sadece ISO string gönderdik.

İlgili Yazılar

Bu yazı AstaFlow Case Study serisinin bir parçasıdır.