--- title: "Mikro ERP Cari Ekstre Raporu SQL Sorgusu: Borç, Alacak ve Bakiye Takibi" description: "Mikro ERP'de cari hesap ekstre raporu SQL ile nasıl alınır? CARI_HESAP_HAREKETLERI tablosundan borç/alacak listesi, running total ile bakiye hesaplama..." date: 2026-04-14 category: mikro-erp tags: ["mikro-erp", "sql-server", "cari-hesap", "ekstre", "bakiye", "rapor"] url: https://mikroerp.dev/blog/mikro-erp-cari-ekstre-raporu-sql/ --- ## Sorun: "Bu Carinin Ekstresi Neden Tutmuyor?" Muhasebe departmanı soruyor: "120.ABC müşterisinin ekstresi neden uymuyor?" Mikro'dan aldığınız ekstre ile SQL'den çektiğiniz bakiye farklı çıkıyor. Üstelik hangi fatura ödendi, hangisi açık kaldı belli değil. Bu genellikle şu sebeplerden kaynaklanır: - `cha_tip` (borç/alacak) alanı yanlış filtreleniyor - İptal kayıtlar (`cha_iptal = 1`) dahil ediliyor - Vade bilgisi ile tarih bilgisi karıştırılıyor - `cha_meblag` yerine yanlış tutar alanı kullanılıyor ## Hangi Tablo, Hangi Alan? Cari ekstre için tek tablo yeterli: **CARI_HESAP_HAREKETLERI** (Tablo No: 51) | Alan | Açıklama | Kullanım | |------|----------|----------| | `cha_kod` | Cari kodu | `WHERE` filtresi | | `cha_tarihi` | Hareket tarihi | Sıralama ve dönem filtresi | | `cha_tip` | 0=Borç, 1=Alacak | Bakiye hesabı | | `cha_meblag` | Hareket tutarı (ana döviz) | Ekstre meblağı | | `cha_evrak_tip` | Evrak tipi (0=Alış Faturası, 63=Satış Faturası vb.) | Satır açıklaması | | `cha_evrakno_seri` / `cha_evrakno_sira` | Evrak seri ve sıra no | Fatura numarası | | `cha_belge_no` | Belge numarası | Fatura/fiş numarası | | `cha_aciklama` | Açıklama | Satır detayı | | `cha_vade` | Vade tarihi | Vade analizi | | `cha_iptal` | İptal flag | İptal kayıtları hariç tutma | > **Kaynak:** [CARI_HESAP_HAREKETLERI alan yapısı](https://apidocs.mikro.com.tr/tablo-alan-adlari/cari_hesap_hareketleri) ## Yanlış Yaklaşım İnternetteki birçok örnekte şunu görürsünüz: ```sql -- ❌ YANLIŞ: Bakiye hesabı yok, iptal kayıtlar dahil SELECT cha_tarihi, cha_meblag FROM CARI_HESAP_HAREKETLERI WHERE cha_kod = '120.001' ``` Bu sorgu size sadece bir sayı listesi verir. Hangi satırda bakiye ne oldu, borç mu alacak mı, iptal mi — hiçbiri belli değildir. ## Doğru Yaklaşım: Running Total ile Ekstre ```sql SELECT ROW_NUMBER() OVER (ORDER BY cha_tarihi, cha_evrakno_sira) AS [Sira], CONVERT(VARCHAR(10), cha_tarihi, 104) AS [Tarih], CASE cha_evrak_tip WHEN 0 THEN 'Alis Faturasi' WHEN 63 THEN 'Satis Faturasi' WHEN 1 THEN 'Tahsilat' WHEN 64 THEN 'Tediye' WHEN 29 THEN 'Acilis Fisi' WHEN 31 THEN 'Borc Dekontu' WHEN 32 THEN 'Alacak Dekontu' ELSE 'Tip: ' + CAST(cha_evrak_tip AS VARCHAR) END AS [Evrak Tipi], cha_evrakno_seri + '-' + CAST(cha_evrakno_sira AS VARCHAR) AS [Evrak No], cha_belge_no AS [Belge No], cha_aciklama AS [Aciklama], CASE WHEN cha_tip = 0 THEN cha_meblag ELSE 0 END AS [Borc], CASE WHEN cha_tip = 1 THEN cha_meblag ELSE 0 END AS [Alacak], SUM(CASE WHEN cha_tip = 0 THEN cha_meblag ELSE -cha_meblag END) OVER (ORDER BY cha_tarihi, cha_evrakno_sira ROWS UNBOUNDED PRECEDING) AS [Bakiye] FROM CARI_HESAP_HAREKETLERI WITH (NOLOCK) WHERE cha_kod = '120.001' -- Cari kodu (isletmenize gore degistirin) AND cha_iptal = 0 -- Iptal kayitlari haric AND cha_tarihi >= CONVERT(datetime, '20260101', 112) -- Donem basi AND cha_tarihi <= CONVERT(datetime, '20261231', 112) -- Donem sonu ORDER BY cha_tarihi, cha_evrakno_sira; ``` **Çıktı:** ``` Sıra │ Tarih │ Evrak Tipi │ Evrak No │ Borç │ Alacak │ Bakiye ─────┼────────────┼─────────────────┼──────────┼───────────┼──────────┼────────── 1 │ 02.01.2026 │ Açılış Fişi │ A-1 │ 15.000,00 │ 0,00 │ 15.000,00 2 │ 15.01.2026 │ Satış Faturası │ B-4521 │ 8.500,00 │ 0,00 │ 23.500,00 3 │ 20.01.2026 │ Tahsilat │ C-102 │ 0,00 │ 10.000,00│ 13.500,00 4 │ 03.02.2026 │ Satış Faturası │ B-4580 │ 12.000,00 │ 0,00 │ 25.500,00 ``` > **Bakiye nasil hesaplaniyor?** `SUM() OVER (ROWS UNBOUNDED PRECEDING)` ile her satirda onceki tum satirlarin toplamini alir. Borc (+), alacak (-) olarak islenir. Bu SQL Server'in Window Function ozelligidir. ## Tüm Carilerin Bakiye Listesi (Özet) Tek bir carinin ekstresi yerine, **tüm carilerin güncel bakiyesini** görmek için: ```sql SELECT C.cari_kod AS [Cari Kodu], C.cari_unvan1 AS [Ünvan], SUM(CASE WHEN H.cha_tip = 0 THEN H.cha_meblag ELSE 0 END) AS [Toplam Borç], SUM(CASE WHEN H.cha_tip = 1 THEN H.cha_meblag ELSE 0 END) AS [Toplam Alacak], SUM(CASE WHEN H.cha_tip = 0 THEN H.cha_meblag ELSE -H.cha_meblag END) AS [Bakiye] FROM CARI_HESAPLAR C WITH (NOLOCK) INNER JOIN CARI_HESAP_HAREKETLERI H WITH (NOLOCK) ON C.cari_kod = H.cha_kod WHERE H.cha_iptal = 0 AND H.cha_tarihi <= GETDATE() GROUP BY C.cari_kod, C.cari_unvan1 HAVING SUM(CASE WHEN H.cha_tip = 0 THEN H.cha_meblag ELSE -H.cha_meblag END) <> 0 ORDER BY [Bakiye] DESC; ``` > Sadece bakiyesi 0 olmayan carileri getirir. **Borçlu müşteriler** en üstte görünür. ## Dikkat Edilecekler ### Firma ve Şube Filtresi Çok şubeli yapıda `cha_firmano` ve `cha_subeno` filtresi eklemeyi unutmayın: ```sql AND cha_firmano = 0 AND cha_subeno = 0 ``` ### Evrak Tip Kodları `cha_evrak_tip` alanı 130+ farklı değer alabilir. En sık kullanılanlar: | Kod | Evrak Tipi | |:---:|---| | 0 | Alış Faturası | | 63 | Satış Faturası | | 1 | Tahsilat Makbuzu | | 64 | Tediye Makbuzu | | 29 | Açılış Fişi | | 31 | Borç Dekontu | | 32 | Alacak Dekontu | | 4 | Çek Giriş Bordrosu | | 67 | Çek Çıkış Bordrosu | ### Performans Büyük veritabanlarında `CARI_HESAP_HAREKETLERI` tablosu milyonlarca satır içerebilir. Mutlaka: - `WITH (NOLOCK)` kullanın - Tarih filtresi ekleyin - Sadece ihtiyaç duyduğunuz alanları `SELECT` edin ## İlgili Yazılar - [Cari Yaşlandırma SQL Sorgusu](/blog/mikro-erp-cari-yaslandirma-sql-sorgusu/) — Vadesi geçen bakiye analizi - [Kapanmamış Cari Hareketler](/blog/mikro-erp-kapanmamis-cari-hareket-sql/) — Hangi evrak açık kaldı? - [Belge No ile Hareket Bulma](/blog/mikro-erp-belge-no-cari-hareket-bulma-sql/) - [SET LANGUAGE Turkish Tarih Tuzağı](/blog/sql-server-set-language-turkish-tarih-tuzagi/) --- *Bu rehber [Mikro ERP API Docs](https://apidocs.mikro.com.tr/tablo-alan-adlari/cari_hesap_hareketleri) tablo yapısına dayanarak hazırlanmıştır.*